Szukasz bajki, która rozbawi dziecko i pomoże mu oswoić strach? Wyobraź sobie potężnego tygrysa, który ucieka przed suszoną persymoną. Widzisz, jak koreański folklor odwraca role? Drapieżnik ucieka przed suszoną persymoną. Czego uczy nas “Tygrys i suszona persymona”, jakie znaczenie ma tygrys w kulturze koreańskiej i co to jest gotgam? O tym w dzisiejszym artykule.
O czym opowiada “Tygrys i suszona persymona”?
Bajki koreańskie, podobnie jak japońskie, wydane przez Patrycję już w dwóch tomach - te za swojego bohatera wzięły na przykład kota maneki-neko obecnego w pierwszym zbiorze bajek - za swoich bohaterów biorą zwierzęta. Jednak “Tygrys i persymona” idzie o krok dalej.
Jako bohaterkę stawia jeszcze gotgam, czyli suszoną persymonę, a więc… owoc. Owoc, którego wystraszył się tygrys. Z tym że tygrys nie wie, że persymona jest owocem.
To o czym jest “Tygrys i suszona persymona”? Oto plan wydarzeń:
- Głodny tygrys schodzi z gór i słyszy płacz dziecka.
- Matka próbuje uciszyć malucha, wspominając o tygrysie.
- Dziecko nie reaguje na groźbę, więc drapieżnik czuje się zignorowany.
- Matka wymienia gotgam, a dziecko natychmiast milknie.
- Tygrys wyciąga pochopny wniosek: skoro persymona działa skuteczniej niż on, musi być potężniejsza…
Skąd ten wniosek? Co stało się dalej? Sięgnij po wydany w meico.studio zbiór “Koreańskie bajki dla dzieci” autorstwa Wiolety Błazuckiej, a się dowiesz. Ale dlaczego ten tygrys tak się wystraszył? To możemy wyjaśnić.
Dlaczego tygrys przestraszył się suszonej persymony?
Tygrys boi się tego, czego nie rozumie.
Kang Ji-young, badaczka klasycznej literatury koreańskiej z Mokpo National University, w artykule “The Analysis of the Meaning of a Persimmon in Tiger and Dried Persimmon Based on Materiality” zbadała, jak matka, dziecko i tygrys przypisują temu samemu przedmiotowi różne znaczenia. Dla matki i dziecka persymona to słodycz; dla tygrysa niewiadoma, a więc zagrożenie.
|
Bohater |
Co wie o persymonie? |
Jak ją postrzega? |
|
Matka |
Zna smak i zapach gotgam |
Przysmak, który uspokaja |
|
Dziecko |
Kojarzy persymonę z przyjemnością |
Nagroda, nie przeciwnik |
|
Tygrys |
Nie zna suszonej persymony |
Nieznane, niebezpieczeństwo |
W “Tygrysie i Persymonie” drapieżnik słyszy zmianę zachowania dziecka i myli ulgę ze strachem. Nie widzi, że matka przeszła od straszenia do obiecywania smakołyku.
- Fakt: dziecko przestaje płakać po usłyszeniu o persymonie.
- Błędna interpretacja tygrysa: dziecko musi bać się persymony bardziej niż drapieżnika.
- Rzeczywistość: matka zamieniła groźbę na obietnicę czegoś słodkiego.
Jang Youngchang w pracy “Misunderstanding, Fear, and Humor - A Ricoeurian Hermeneutic Reading of The Tiger and the Dried Persimmon” pokazał, jak strach, błędne rozpoznanie i wyobraźnia przebudowują znaczenie zdarzeń. Pokazują to bajki koreańskie, bo tygrys przestraszył się własnego obrazu w głowie.
Dlatego baśnie koreańskie tak dobrze nadają się do rozmowy o emocjach - nie wyśmiewają lęku, tylko pokazują, skąd się bierze.
Czym jest gotgam, czyli koreańska suszona persymona?
Gotgam to suszona persymona. Lee Hyo-ji w opracowaniu “Suszone persymony” w Encyclopedia of Korean Culture opisała ten produkt jako element koreańskiej tradycji kulinarnej i obrzędowej, który również wpłynął na koreański folklor. Opracowanie pokazuje, że suszone persymony pojawiały się na koreańskich stołach podczas:
- świąt,
- rodzinnych ceremonii,
- w historycznych spisach darów.
Autorka wskazuje, że owoc uprawia się w Korei od czasów dynastii Goryeo, czyli królestwa koreańskiego jeszcze w latach 918-1392! Czyli nie zawitał do koreańskiej bajki przypadkiem.
Jak zrobić gotgam?
Lubimy dzielić się przepisami, opisaliśmy już na przykład, jak poprawnie przygotować matchę czy pumpkin spice matcha latte. A jak przygotować gotgam, czyli suszoną persymonę?
- Wybierz odpowiednio dojrzałe, ale wciąż jędrne owoce persymony.
- Obierz je ze skórki, pozostawiając szypułki, jeśli zamierzasz zawiesić owoce.
- Zawieś persymony w przewiewnym, osłoniętym przed deszczem miejscu lub ułóż na ramach do suszenia.
- Pozostaw je do wyschnięcia. W zależności od warunków i wielkości owoców proces może trwać kilka tygodni, a nawet 1-2 miesiące.
Podczas suszenia owoce tracą wodę, stają się bardziej zwarte, a ich słodki smak się koncentruje. Tak powstaje gotgam - tradycyjny koreański przysmak z bajki koreańskiej o tygrysie.
Dlaczego suszona persymona jest popularna w Korei?
Przede wszystkim ze względu na:
- smak,
- możliwość dłuższego przechowywania,
- silne zakorzenienie w tradycji kulinarnej.
Suszenie pozwalało zachować sezonowe owoce na chłodniejsze miesiące, gdy dostęp do świeżych produktów był ograniczony.
Gotgam od wieków pojawia się również przy ważnych okazjach. Suszone persymony:
- podawano jako przekąskę,
- wykorzystywano podczas świąt i rodzinnych ceremonii,
- składano jako element darów obrzędowych.
Są również składnikiem sujeonggwa - tradycyjnego koreańskiego napoju przygotowywanego z cynamonu, imbiru i suszonych persymon. Nic więc dziwnego, że gotgam znalazło swoje miejsce również w koreańskim folklorze.
Tygrys w kulturze koreańskiej - groźny drapieżnik czy bohater komiczny?
Joseph Seeley i Aaron Skabelund w “Tigers—Real and Imagined—in Korea’s Physical and Cultural Landscape” zbadali, jak tygrysy łączyły w Korei bezpośrednie zagrożenie, polowania, wierzenia i politykę historyczną. Dowiedli, że drapieżnik był jednocześnie obiektem strachu, szacunku i fascynacji. Tygrys w kulturze koreańskiej bywa groźny, święty, komiczny i symboliczny, wzbogacając koreański folklor.
Dlaczego tygrys jest ważnym symbolem Korei?
Tygrys przez stulecia był nieodłączną częścią życia mieszkańców Półwyspu Koreańskiego. Zamieszkiwał tamtejsze lasy i góry, a spotkania z nimi stanowiły poważne zagrożenie dla ludzi i zwierząt gospodarskich. Budziły więc jednocześnie strach, respekt i fascynację.
Z czasem tygrys przeniknął do wierzeń, koreańskiego folkloru, malarstwa i baśni koreańskich. Przypisywano mu różne znaczenia:
- Tygrys jako zagrożenie - symbolizował dziką, nieprzewidywalną naturę, przed którą człowiek musiał się chronić.
- Tygrys jako opiekun - w koreańskich wierzeniach ludowych przypisywano mu moc odpędzania złych duchów. Pojawiał się również u boku duchów gór, pełniąc funkcję ich towarzysza lub posłańca. Stał się nawet bóstwem opiekuńczym, nazwanym Sangun.
- Tygrys jako symbol tożsamości - w czasach nowożytnych i współczesnych jego wizerunek zaczął wyrażać także koreańską dumę, siłę i przywiązanie do własnej kultury.
Co ciekawe, tygrys w kulturze koreańskiej nie zawsze był przedstawiany jako niepokonany drapieżnik. W koreańskim folklorze występował również jako bohater naiwny, łatwowierny, a czasem wręcz zabawny. W ten sposób ludzie mogli symbolicznie oswajać strach przed zwierzęciem, wpisując go w lekkie bajki koreańskie
Czego uczy bajka “Tygrys i suszona persymona”?
Ta bajka koreańska daje nam kilka przesłań:
- Nie wszystko jest takie, jakim się wydaje.
- Strach karmi się niewiedzą.
- Spokojna głowa i spryt potrafią wygrać z brutalną siłą.
Możesz zapytać dziecko: “Co tygrys naprawdę zobaczył?”, “Co mógł zrobić, żeby dowiedzieć się, czym ona jest?” oraz “Czego jeszcze nie znamy, a już się tego boimy?”. Takie pytania sprawiają, że baśnie koreańskie stają się pretekstem do rozmowy.
Chcesz dowiedzieć się więcej o koreańskich bajkach dostępnych w meico.studio? Obejrzyj film Patrycji na temat tych bajek oraz książki “Nasza Japonia”.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ) o “Tygrysa i suszoną persymonę”
1. Czy “Tygrys i Persymona” to tradycyjna bajka koreańska?
Tak. “Tygrys i suszona persymona”, znana również jako “Tygrys i Persymona”, to koreańska opowieść ludowa, a opowiada o potężnym drapieżniku, który wskutek nieporozumienia zaczyna bać się zwykłego przysmaku.
2. Czy gotgam można przygotować samodzielnie w domu?
Tak. Obierz owoce i wysusz je. Liczy się tu dobra wentylacja, kontrola wilgotności i ochrona przed pleśnią. Możesz skorzystać z suszarki do żywności.
3. Jakie koreańskie bajki warto przeczytać dzieciom?
Polecamy “Tygrysa i suszoną persymonę”, “Złotą i srebrną siekierkę”, “Dobrych braci” oraz „Słońce i Księżyc”. Historie te poruszają tematy strachu, uczciwości, troski o bliskich i odwagi. Wszystkie 4 znajdziesz w naszym ilustrowanym zbiorze “Koreańskie bajki dla dzieci”.
Koreańskie bajki dla dzieci Wiolety Błazuckiej – Pierogi z Kimchi
Omawiana historia znalazła się w zbiorze Koreańskie bajki dla dzieci w adaptacji Wiolety Błazuckiej, znanej jako Pierogi z Kimchi. Za ilustracje odpowiada Julia „Tojko” Łyczkowska. To pozycja, która pokazuje, jak koreańskie bajki dla dzieci mogą łączyć humor, kulturę i wspólne czytanie.
W tym zbiorze tygrys w kulturze koreańskiej pojawia się dwa razy: raz jako komiczny pechowiec, raz jako groźny przeciwnik. Zbiór zawiera 4 opowieści:
- Tygrys i suszona persymona - strach przed nieznanym i komiczne nieporozumienie.
- Złota i srebrna siekierka - uczciwość i jej konsekwencje.
- Dobrzy bracia - troska, życzliwość i relacje rodzinne.
- Słońce i Księżyc - odwaga i rodzeństwo stawiające czoło zagrożeniu.
A czego uczą japońskie bajki? Możesz się o tym przekonać, zamawiając nasz zestaw książek dla dzieci, w którym znajdą się obie książeczki z japońskimi bajkami Patrycji i nowy zbiór koreańskich bajek Wioli. Wspólnie z dzieckiem poznaj pouczające baśnie koreańskie, zanurzając się w koreański folklor.
Bibliografia
- Jang, Y. (2025). Misunderstanding, fear, and humor—A Ricoeurian hermeneutic reading of The tiger and the dried persimmon. Korean Language Education Research, 60(5), 101–132. https://doi.org/10.20880/kler.2025.60.5.101
- Kang, J. (2026). The analysis of the meaning of a persimmon in Tiger and dried persimmon based on materiality. Journal of Korean Classical Literature, (69), 39–64. https://doi.org/10.17838/korcla.2026..69.002
- Lee, H.-J. (2023). 곶감 [Suszona persymona]. W Encyclopedia of Korean Culture. Academy of Korean Studies. https://encykorea.aks.ac.kr/Article/E0004560
- Seeley, J., & Skabelund, A. (2015). Tigers—Real and imagined—in Korea’s physical and cultural landscape. Environmental History, 20(3), 475–503. https://doi.org/10.1093/envhis/emv079
- Hyodo-Malewska, P. (2026). JADĘ ODEBRAĆ KSIĄŻKI! 🇯🇵🇰🇷 [Wideo]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=HyGbO2ogIbU