Jakie są korzyści zdrowotne z picia matchy?

Jakie są korzyści zdrowotne z picia matchy?

Sięgasz po matchę dla jej koloru i wyjątkowego smaku? Od dziś będziesz mieć jeszcze więcej powodów do skosztowania tego napoju! Dlaczego? Dlatego, że matcha wspiera Twoje ciało i umysł. Jakie są korzyści zdrowotne z picia matchy? Dzisiaj, wspierając się dowodami naukowymi, pokażemy Ci, jakie są korzyści zdrowotne z picia matchy.

Czym właściwie jest matcha i skąd bierze swoją moc?

Matcha to sproszkowana japońska zielona herbata, ale z jednym ważnym wyróżnikiem. Pijąc napar ze zwykłych liści, zalewasz je wodą, a potem wyrzucasz. Z matchą spożywasz cały, zmielony liść - a z nim wszelkie jego właściwości prozdrowotne.

Jednak o tym, ile swoich właściwości matcha dostarcza Twojemu organizmowi zależy od sposobu jej uprawy, o którym pisaliśmy ostatnio. Na przykład krzewy herbaciane zacienia się na kilka tygodni przed zbiorem dlatego, że to podbija w liściach zawartość L-teaniny, kofeiny i katechin.

Herbatę dostarcza nam rodzinna plantacja Otsukaen z Miyazaki, gdzie rodzina Otsuka uprawia ją od 1929 roku. Robi to w pełni ekologicznie, z certyfikatem JAS Organic. O naszej współpracy wspomnieliśmy tutaj. To dzięki nim mamy dla Was najwyższej jakości matchę Miyazaki i Saemidori.

Jakie korzyści zdrowotne z picia matchy zyskasz dzięki naszej herbacie? Omówmy je teraz dokładnie.

Jakie są najważniejsze korzyści zdrowotne z picia matchy?

Zanim przejdziemy do listy, jedna ważna rzecz. Matcha nie jest lekiem i nie wyleczy żadnej choroby. Potrafi jednak wspierać zdrowie organizmu, co jest uzasadnione naukowo.

Sara Sokary, Maha Al-Asmakh, Zain Zakaria i Hiba Bawadi w przeglądzie badań "The therapeutic potential of matcha tea: A critical review on human and animal studies" podsumowują, że matcha obniża stres oraz może poprawiać pamięć, choć część efektów wymaga dokładniejszych badań.

To jednak nie koniec obecnie dostępnych prac naukowych na temat korzyści zdrowotnych z picia matchy. Mamy ich więcej, znalazło się coś dla każdej z właściwości matchy.

1. Matcha wycisza stany zapalne

Najmocniejszą stroną matchy są katechiny, czyli naturalne przeciwutleniacze. Króluje wśród nich katechina EGCG, jeden z najsilniejszych antyoksydantów opisanych w nauce.

Po co Ci te katechiny? W Twoim organizmie ciągle zachodzi mnóstwo reakcji chemicznych. Powstają przez nie niestabilne cząsteczki zwane wolnymi rodnikami, działające jak rozżarzone iskry, powodując powolne, utleniające uszkodzenie tkanek i przyspieszają proces starzenia się.

Wolne rodniki aktywują szlaki zapalne (m.in. poprzez czynnik NF-κB). Z kolei chroniczny stan zapalny generuje kolejne wolne rodniki. Powstaje błędne koło: stres oksydacyjny podkręca zapalenie, a zapalenie nasila stres oksydacyjny. Antyoksydanty z matchy neutralizują wolne rodniki i pomagają łagodzić chroniczny stan zapalny w organizmie.

Dlaczego akurat matcha wykazuje tak dobre działanie przeciwzapalne?

Jak opisują Joanna Kochman, Karolina Jakubczyk, Justyna Antoniewicz, Honorata Mruk i Katarzyna Janda w przeglądzie naukowym "Health Benefits and Chemical Composition of Matcha Green Tea: A Review", matcha ma wyższą pojemność antyoksydacyjną niż klasyczna zielona herbata, dzięki czemu jeszcze lepiej pomaga zwalczać wolne rodniki.

2. Matcha wspiera koncentrację i spokój dzięki duetowi L-teaniny i kofeiny

Matcha zawiera kofeinę, ale nie tylko. Towarzyszy jej aminokwas o nazwie L-teanina. To duet, który działa jak dobrze zgrany zespół: kofeina dodaje energii, a L-teanina ją wygładza. Dzięki temu dostajesz lepsze skupienie uwagi i wyższą wydajność umysłową bez efektów ubocznych kofeiny - nerwowości, roztrzęsienia czy późniejszego "zjazdu”.

Jak wykazali Anna C. Nobre, Anling Rao i Gail N. Owen w pracy "L-theanine, a natural constituent in tea, and its effect on mental state", L-teanina wspiera produkcję fal alfa w mózgu. Stąd efekt opisywany jako lepsza koncentracja i spokój zamiast nerwowego pobudzenia.

To nie tylko teoria. Yoshitake Baba i współpracownicy w badaniu z grupą kontrolną placebo "Effects of Daily Matcha and Caffeine Intake on Mild Acute Psychological Stress-Related Cognitive Function in Middle-Aged and Older Adults” zauważyli, że regularne picie matchy poprawiało uwagę i wydajność pracy pod wpływem stresu.

Co ważne, zawartość kofeiny w matchy  jest umiarkowana, więc dla wielu osób to łagodniejszy zastrzyk energii niż mocna kawa. I to dowód wyższości korzyści zdrowotnych z picia matchy nad tymi płynącymi z kawy.

3. Matcha wspiera metabolizm i pomaga panować nad wagą

Katechiny (zwłaszcza EGCG) w towarzystwie kofeiny delikatnie pobudzają termogenezę i spalanie tłuszczu.

Rick Hursel, Wolfgang Viechtbauer i Margriet S. Westerterp-Plantenga w metaanalizie „The effects of green tea on weight loss and weight maintenance: a meta-analysis” ustalili, że katechiny zielonej herbaty z kofeiną dają niewielki, ale zauważalny efekt w redukcji i utrzymaniu masy ciała.

Z kolei Tamam El-Elimat i inni w pracy „A Prospective Non-Randomized Open-Label Comparative Study of The Effects of Matcha Tea on Overweight and Obese Individuals” zaobserwowali u osób pijących matchę poprawę profilu metabolicznego i markerów przeciwzapalnych.

Wniosek? Matcha może wspierać przemianę materii jako element zdrowego stylu życia.

4. Matcha wspiera serce i prawidłowe funkcjonowanie układu krążenia

Twoje serce pracuje dla Ciebie bez przerwy. Matcha może mu w tym trochę pomóc.

Igho Onakpoya, Elizabeth Spencer, Carl Heneghan i Matthew Thompson w metaanalizie badań klinicznych "The effect of green tea on blood pressure and lipid profile: A systematic review and meta-analysis of randomized clinical trials” wykazali, że regularne picie zielonej herbaty wiąże się z niewielkim obniżeniem ciśnienia skurczowego oraz spadkiem stężenia cholesterolu całkowitego i frakcji LDL.

To drobne zmiany, ale w skali lat takie wsparcie dla funkcjonowania układu sercowo-naczyniowego ma znaczenie. Pomaga w tym także rutyna obecna w tej herbacie, która wzmacnia naczynia krwionośne.

5. Matcha może wspierać zdrowie wątroby

Twoja wątroba to prawdziwy bohater codzienności - filtruje toksyny, metabolizuje tłuszcze, produkuje żółć i pomaga w utrzymaniu stabilnego poziomu cukru we krwi. Nie dziwi więc, że dbamy o jej zdrowie. A matcha nam w tym pomoże.

Dr Tony Li i inni w metaanalizie "The effect of green tea intake on risk of liver disease: a meta analysis” wyliczyli, że u osób pijących zieloną herbatę ryzyko chorób wątroby było o około 32% niższe.

Jest jednak ważne "ale". Mowa o herbacie pitej w normalnych ilościach. Mocno skoncentrowane suplementy z ekstraktem z zielonej herbaty bywały łączone z obciążeniem wątroby. Dlatego warto pić matchę, a nie łykać jej skoncentrowane zamienniki.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ) o korzyści zdrowotne z picia matchy

Czy matcha jest zdrowsza niż zwykła zielona herbata?

Pod pewnymi względami tak. Pijąc matchę, spożywasz cały zmielony liść, a nie tylko napar. Dlatego ta sama porcja matchy dostarcza więcej katechin, chlorofilu i L-teaniny niż klasyczny napar z zielonej herbaty.

Czy matchę można pić codziennie?

Tak, dla większości osób regularne spożywanie matchy w ilości od 1. do 3. filiżanek dziennie jest bezpieczne. Co więcej, to właśnie przy regularnym piciu najlepiej widać jej wpływ na koncentrację i samopoczucie. 

A kiedy warto zachować umiar w piciu matchy?

• Ciąża i karmienie piersią - ze względu na zawartość kofeiny lepiej ograniczyć się do 1 filiżanki dziennie.
• Zaburzenia lękowe lub nadwrażliwość na kofeinę - L-teanina łagodzi działanie kofeiny, ale u niektórych osób nawet małe dawki mogą nasilać niepokój lub problemy ze snem.
• Niedobór żelaza - polifenole mogą zmniejszać wchłanianie żelaza z posiłków, dlatego osoby z anemią powinny pić matchę minimum godzinę przed lub po posiłku.
• Problemy z tarczycą (zwłaszcza nadczynność) - matcha zawiera fluor i katechiny, które w dużych ilościach mogą wpływać na funkcjonowanie tarczycy.
• Przyjmowanie leków (np. przeciwzakrzepowych, beta-blokerów, leków na wątrobę).

O której godzinie najlepiej pić matchę?

Najlepiej rano lub wczesnym popołudniem. Matcha zawiera kofeinę, więc wieczorem może utrudnić zasypianie.

Widzisz już, że korzyści zdrowotne z picia matchy to temat z solidnym zapleczem w badaniach. Chcąc czerpać z jej właściwości jak najwięcej, wybieraj matchę dobrej jakości. Zajrzyj do naszej oferty. W Meico Studio pomożemy Ci wejść w świat prawdziwej japońskiej matchy.

Bibliografia

1. Kochman, J., Jakubczyk, K., Antoniewicz, J., Mruk, H., & Janda, K. (2021). Health Benefits and Chemical Composition of Matcha Green Tea: A Review. Molecules, 26(1), 85. https://doi.org/10.3390/molecules26010085
2. Baba, Y., Inagaki, S., Nakagawa, S., Kobayashi, M., Kaneko, T., & Takihara, T. (2021). Effects of Daily Matcha and Caffeine Intake on Mild Acute Psychological Stress-Related Cognitive Function in Middle-Aged and Older Adults: A Randomized Placebo-Controlled Study. Nutrients, 13(5), 1700. https://doi.org/10.3390/nu13051700
3. Nobre, A. C., Rao, A., & Owen, G. N. (2008). L-theanine, a natural constituent in tea, and its effect on mental state. Asia Pacific Journal of Clinical Nutrition, 17(S1), 167–168. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18296328/
4. Hursel, R., Viechtbauer, W., & Westerterp-Plantenga, M. S. (2009). The effects of green tea on weight loss and weight maintenance: a meta-analysis. International Journal of Obesity, 33(9), 956–961. https://doi.org/10.1038/ijo.2009.135
5. El-Elimat, T., Qasem, W. M., Al-Sawalha, N. A., AbuAlSamen, M. M., Munaiem, R. T., Al-Qiam, R., & Al Sharie, A. H. (2022). A Prospective Non-Randomized Open-Label Comparative Study of The Effects of Matcha Tea on Overweight and Obese Individuals: A Pilot Observational Study. Plant Foods for Human Nutrition, 77(3), 447–454. https://doi.org/10.1007/s11130-022-00998-9
6. Onakpoya, I., Spencer, E., Heneghan, C., & Thompson, M. (2014). The effect of green tea on blood pressure and lipid profile: A systematic review and meta-analysis of randomized clinical trials. Nutrition, Metabolism and Cardiovascular Diseases, 24(8), 823–836. https://doi.org/10.1016/j.numecd.2014.01.016
7. Yin, X., Yang, J., Li, T., Song, L., Han, T., Yang, M., Liao, H., He, J., & Zhong, X. (2015). The effect of green tea intake on risk of liver disease: a meta analysis. International Journal of Clinical and Experimental Medicine, 8(6), 8339–8346. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4538013/
8. Sokary, S., Al-Asmakh, M., Zakaria, Z., & Bawadi, H. (2023). The therapeutic potential of matcha tea: A critical review on human and animal studies. Current Research in Food Science, 6, 100396. https://doi.org/10.1016/j.crfs.2022.11.015

Autor - Tomasz Socha.