Nie ma jednej najlepszej matchy. Jest matcha najlepsza do czegoś — i są cechy, które da się sprawdzić, zanim kupisz. Poniżej pięć kryteriów, po których poznasz jakość, oraz to, które określenia nic nie znaczą.
Krótka odpowiedź
Jeśli dopiero zaczynasz i nie wiesz jeszcze, czy będziesz pić matchę z wodą, czy z mlekiem — wybierz blend kilku kultywarów. Blendy komponowane przez japońskich mistrzów herbaty (茶師 — chashi) powstają tak, aby połączyć najlepsze cechy różnych partii tenchy i stworzyć harmonijny, zbalansowany profil: umami, naturalną słodycz, aromat i delikatną goryczkę. Dobry blend jest też zwykle bardziej wyrozumiały na drobne błędy w temperaturze wody czy proporcjach.
Jeśli zależy Ci na poznaniu charakteru konkretnego kultywaru — wybierz matchę jednoodmianową (single cultivar), najlepiej z pierwszego zbioru. Takie herbaty potrafią być bardziej charakterystyczne i pozwalają wyraźniej poczuć różnice między odmianami, takimi jak Saemidori, Okumidori czy Yabukita.
Jeśli matcha ma trafiać głównie do latte, wypieków albo lodów — wybierz dobrą matchę kulinarną. Subtelności droższej matchy premium będą w dużej mierze przykryte przez mleko, cukier i pozostałe składniki.
Pięć rzeczy, które da się sprawdzić
1. Gospodarstwo
Dobry sprzedawca poda nazwę plantacji i region. „Japonia-Kagoshima" to nie pochodzenie — to kraj oraz ogromna prefektura. Jeśli nikt nie wie, od kogo pochodzi herbata, lub nie podaje nazwy konkretnej plantacji - prawdopodobnie przeszła przez kilku pośredników, a razem z nimi przez magazyny o nieznanej temperaturze.
2. Kultywar
Odmiana krzewu decyduje o smaku bardziej niż cokolwiek innego. Saemidori daje kremową słodycz, Yabukita głębię, Tsuyuhikari świeżość. Blend łączy kilka odmian dla równowagi, single origin pokazuje charakter jednej. Ani jedno, ani drugie nie jest z zasady lepsze — to dwie różne rzeczy.
3. Zbiór
Ichibancha to pierwszy zbiór wiosenny — najwięcej aminokwasów, najmniej goryczy, najwyższa cena. Nibancha to zbiór drugi: mocniejszy, bardziej ściągający, tańszy. Do latte i wypieków drugi zbiór bywa lepszym wyborem, bo nie ginie w mleku.
4. Mielenie i jego data
Matcha to sproszkowane liście tencha. Mielona na tradycyjnych granitowych żarnach (ishi usu) powstaje wolno i nie przegrzewa się — przemysłowy młyn robi to szybciej, ale ciepło niszczy aromat.
Ważniejsza od metody jest jednak data. Matcha traci kolor i zapach w tygodniach, nie w latach. Sprzedawca, który podaje wyłącznie datę przydatności, a nie datę mielenia, nie mówi Ci rzeczy najważniejszej.
5. Badania na pozostałości pestycydów
Matchę pijesz w całości — razem z liściem, a nie tylko z naparem. To znaczy, że wypijasz też wszystko, co zostało na liściu. Certyfikat ekologiczny (w Japonii: Organic JAS) jest dobrym punktem wyjścia, ale najmocniejszym dowodem są wyniki badań laboratoryjnych konkretnej partii.
Nasze raporty z badań publikujemy w całości — dla każdej importowanej herbaty.
Czego nie warto brać pod uwagę
„Matcha ceremonialna" i „ceremonial grade". To określenia wymyślone poza Japonią. Nie mają definicji, normy ani certyfikacji — japoński producent ich nie zna. Każdy sprzedawca może użyć ich dla dowolnego proszku, i używa. Obecność tego słowa na opakowaniu nie mówi o zawartości nic.
Cena sama w sobie. Wysoka cena bywa skutkiem jakości, ale bywa też skutkiem opakowania i marży. Dopiero razem z gospodarstwem, kultywarem i zbiorem zaczyna coś znaczyć.
Intensywność zieleni na zdjęciu. Zdjęcie produktowe można poprawić w pół minuty. Kolor oceniaj po otwarciu — świeża matcha jest jaskrawo, niemal fluorescencyjnie zielona; matowa i żółtawa oznacza wiek albo niższej klasy surowiec.
Matcha producenta Otsukaen oferowana w meico.studio — którą wybrać?
| Herbata | Kultywar | Profil | Do czego |
|---|---|---|---|
| Matcha Miyazaki | Blend: Saemidori, Yabukita, Tsuyuhikari | Słodycz, migdały, umami | Usucha, latte bez dodatków |
| Matcha Saemidori | 100% Saemidori (single origin) | Kremowa słodycz, umami, nuty orzechowe | Usucha z wodą, kiedy chcesz poczuć jeden kultywar |
| Matcha Ryōri-yō | Matcha kulinarna | Herbaciana goryczka, mocna struktura | Latte z dodatkami, tonik, wypieki, lody |
Wszystkie trzy pochodzą z plantacji Otsukaen w Kawaminami (prefektura Miyazaki), mają certyfikat Organic JAS i są mielone na granitowych żarnach. Datę mielenia podajemy przy każdym produkcie.
Najczęstszy błąd po zakupie
Wrzątek. Matcha zalana wodą o temperaturze 100°C odpowiada goryczą natychmiast — i wtedy łatwo uznać, że herbata jest zła. Właściwy zakres to 70–80°C, około 2 g proszku na 80–100 ml wody.
Drugi błąd to przechowywanie na blacie. Matcha nie lubi światła, ciepła ani powietrza — po otwarciu jej miejsce jest w lodówce, w szczelnym opakowaniu.
Więcej
- matcha do picia a matcha kulinarna — kiedy warto dopłacić, a kiedy nie
- Pytania i odpowiedzi — przygotowanie, przechowywanie, pochodzenie
- Czystość i badania laboratoryjne — pełne raporty dla każdej partii
- Wszystkie herbaty — matcha, hojicha, sencha