Krótka odpowiedź
Matcha i hojicha to dwie japońskie herbaty z tego samego krzewu, ale o przeciwnym charakterze. Matcha to zielony proszek z liści cieniowanych i suszonych bez prażenia: smakuje umami, świeżo i roślinnie. Hojicha to herbata prażona w wysokiej temperaturze: ma brązowy kolor i smak prażonych orzechów, karmelu i kakao, prawie bez goryczy. Matcha jest dla tych, którzy szukają intensywnej zieleni i umami, hojicha dla tych, którzy wolą łagodny, ciepły smak, na przykład po południu albo do deseru.
Hojicha nie jest herbatą bezkofeinową. Według japońskich tabel składu żywności napar z hojichy zawiera około 20 mg kofeiny na 100 ml, podobnie jak napar z senchy. Najwięcej kofeiny w porcji ma matcha, bo wypijasz cały zmielony liść.
Matcha i hojicha w skrócie
| Matcha | Hojicha | |
|---|---|---|
| Liść | Tencha: liście cieniowane 20–30 dni przed zbiorem | Zielona herbata (często liście z późniejszych zbiorów i łodyżki), prażona |
| Obróbka | Parowanie, suszenie, mielenie na proszek | Prażenie w wysokiej temperaturze; potem w liściach albo zmielona na proszek |
| Kolor | Intensywnie zielony | Brązowy, napar bursztynowy |
| Smak | Umami, słodycz, roślinna świeżość, lekka goryczka | Prażone orzechy, karmel, kakao, prawie bez goryczy |
| Jak pijesz | Cały proszek ubity z wodą | Liściasta: napar; w proszku: ubita jak matcha |
| Kofeina | Ok. 3,2 g na 100 g proszku, czyli ok. 65 mg w porcji 2 g | Napar: ok. 20 mg na 100 ml |
| Najlepiej | Rano, z wodą lub w latte | Po południu, do posiłku i deseru, w latte |
Czym różni się hojicha od matchy?
Surowiec
Matcha powstaje z tenchy, czyli liści herbaty cieniowanych przed zbiorem, z których usuwa się łodyżki i unerwienie. Cieniowanie zwiększa ilość chlorofilu i aminokwasów, dlatego matcha jest tak zielona i ma tyle umami. Więcej o tym w artykule jak wygląda proces produkcji matchy.
Hojicha może powstawać z różnych zielonych herbat, często z twardszych liści i łodyżek. Nasza hojicha liściasta to mieszanka 60% łodyżek i 40% liści tenchy z plantacji Otsukaen, a więc z tego samego surowca, z którego robi się matchę.
Prażenie
To ono decyduje o różnicy. Hojichę praży się w wysokiej temperaturze; naszą hojichę liściastą, po 12 miesiącach leżakowania, w 170°C. W czasie prażenia zachodzi reakcja Maillarda, ta sama, dzięki której brązowieje skórka chleba czy palona kawa. Zielony kolor znika, a w jego miejsce pojawiają się nuty orzechów, karmelu i kakao. Prażenie zmniejsza też wyczuwalną goryczkę.
Smak i zastosowanie
Matcha z pierwszego zbioru pokazuje się najlepiej z samą wodą. Hojicha jest łagodniejsza i bardziej „deserowa”: świetnie łączy się z mlekiem, syropem klonowym i przyprawami korzennymi. Dlatego hojicha latte jest dobrym wyborem dla osób, którym matcha latte wydaje się zbyt trawiasta.
Ile kofeiny ma hojicha, a ile matcha?
Popularna opinia głosi, że hojicha prawie nie ma kofeiny. Dane tego nie potwierdzają. Według japońskich tabel składu żywności (MEXT) napar z hojichy zawiera około 20 mg kofeiny na 100 ml, tyle samo co napar z senchy. Hojicha bywa łagodniejsza dla wielu osób przede wszystkim dlatego, że jest mniej gorzka i zwykle parzy się ją krótko.
Matcha zawiera około 3,2 g kofeiny na 100 g proszku. Porcja 2 g to więc około 65 mg kofeiny. To więcej niż w kubku naparu z hojichy, bo wypijasz cały liść, a nie tylko wyciąg z niego.
Uwaga na hojichę w proszku: ją też wypijasz w całości, więc porcja proszku zawiera więcej kofeiny niż napar z tej samej ilości liści. Jeśli ograniczasz kofeinę wieczorem, lepszym wyborem jest napar z hojichy liściastej niż proszek.
Hojicha w proszku czy liściasta?
- Hojicha w proszku przygotowujesz jak matchę: ubijasz chasenem z wodą albo robisz z niej latte. Daje gęsty, intensywny napój i nadaje się do wypieków. Nasza: 2–3 g na 70 ml wody o temperaturze 75–80°C.
- Hojicha liściasta parzysz jak zwykłą herbatę, w czajniczku. Napar jest lżejszy i klarowny. Nasza: 4 g na 200 ml wody o temperaturze 80–90°C przez 30–60 sekund.
Więcej o samej hojichy i dwa przepisy na hojicha latte znajdziesz w artykule Hojicha – japońska prażona herbata.
Matcha czy hojicha: którą wybrać?
Wybierz matchę, jeśli:
- lubisz intensywne umami i roślinny, świeży smak,
- chcesz pić herbatę z samą wodą, w formie usuchy,
- szukasz napoju na poranek z wyraźniejszą dawką kofeiny.
Wybierz hojichę, jeśli:
- wolisz łagodny, prażony smak bez goryczy,
- pijesz herbatę po południu albo do deseru,
- matcha latte jest dla Ciebie zbyt „trawiaste”, a chcesz japońskiej herbaty z mlekiem.
Wiele osób pije obie: matchę rano, hojichę po południu. Obie nasze herbaty pochodzą z plantacji Otsukaen w Miyazaki, więc różnicę robi wyłącznie obróbka, a nie pochodzenie.
Najczęściej zadawane pytania
Czy hojicha to matcha?
Nie. Obie to japońskie herbaty z krzewu Camellia sinensis, ale matcha jest zielona i nieprażona, a hojicha prażona w wysokiej temperaturze. Hojicha w proszku wygląda jak brązowa matcha i przygotowuje się ją podobnie, ale smakuje zupełnie inaczej.
Czy hojicha ma kofeinę?
Tak. Napar z hojichy zawiera według japońskich tabel składu żywności około 20 mg kofeiny na 100 ml, podobnie jak napar z senchy. Nie jest to herbata bezkofeinowa.
Co ma więcej kofeiny: matcha czy hojicha?
W typowej porcji matcha. Porcja 2 g matchy to około 65 mg kofeiny, a 100 ml naparu z hojichy około 20 mg.
Czy hojicha jest gorzka?
Prawie wcale. Prażenie zmienia związki odpowiedzialne za goryczkę i ściągającość, dlatego hojicha smakuje łagodnie, orzechowo i karmelowo.
Czy z hojichy można zrobić latte?
Tak, hojicha latte to jeden z najpopularniejszych sposobów jej picia. Najlepiej sprawdza się hojicha w proszku: 2–3 g rozrób w odrobinie wody i dolej spienione mleko.
Porównaj też
Źródła
- Ministry of Education, Culture, Sports, Science and Technology (MEXT). Standard Tables of Food Composition in Japan – 2020 (Eighth Revised Edition): zawartość kofeiny w matchy, naparze z senchy i naparze z hojichy. https://fooddb.mext.go.jp/
- Yamamotoyama. Does Hojicha have less caffeine?: zawartość kofeiny w naparach herbat japońskich na 100 ml.
- Specyfikacje produktów meico.studio: Hojicha Miyazaki w proszku, Hojicha Miyazaki liściasta, Matcha Miyazaki.
O autorce
Patrycja Hyodo-Malewska – założycielka meico.studio, Polko-Japonka. Sprowadza herbatę bezpośrednio z plantacji Otsukaen w Kawaminami (prefektura Miyazaki), bez pośredników. O kulturze Japonii opowiada na swoim kanale YouTube.